Neuromarketing op het NOS-journaal: slechte wetenschap, bullshit en hoop

‘Komt er wetenschapsnieuws voorbij op het NOS-journaal, dan kunt u gerust even naar het toilet.’ Die kijktip gaf ik een jaar of vier geleden in een column, naar aanleiding van een serie blunders. Zou er inmiddels iets verbeterd zijn? Het kritiekloze item over neuromarketing dat de NOS uitzond, geeft weinig reden tot optimisme. (Volkskrant, 3 juni 2016)

Geen computerbrein? Het gebrek aan vrouwen in de IT

In alle takken van de IT zijn vrouwen ontzettend in de minderheid. Hoe kan dat? Willen ze niet, kunnen ze niet, of is er sprake van een ‘printplaten plafond’? En waarom is het belangrijk dat er juist wel meer vrouwen gaan programmeren? De vrouwelijke programmeurs hebben dit te zeggen: “Wij wilden gewoon het werk doen waar we van houden.” (Linux Magazine, juli 2014)

Nummer 39 met rijst. Of: waarom we in hokjes denken

Hokjesdenken doen we allemaal, volautomatisch, van nature. Toen onze prehistorische voorouders nog in dierenvellen over de savanne huppelden, kon hun leven afhangen van hun vermogen om razendsnel hun omgeving in de juiste categorieën te plaatsen. Maar hoe voorkom je dat die neiging doorslaat in racisme, seksisme en discriminatie? (Viva, maart 2014)

Over mijn innerlijke oervrouw, klaverjassen en gender als dwangbuis

‘Iedereen weet dat mannen en vrouwen heel anders zijn’, zeggen mensen tegen me, wanneer ik schrijf over de gelijkheid van man en vrouw, en me verzet tegen beperkende stereotypen. Het is een mythe die we elkaar keer op keer vertellen. We verwarren ‘dit is bij mijn weten altijd zo geweest’ met ‘dit is de enige manier waarop het kan’. (Essay in ‘Het F-boek, 2015)

Politiek onhandige aanranders en verkrachters

Het was de dichter Oscar Wilde die zei: ‘Everything in the world is about sex. Except sex – sex is about power.’ Ik weet niet precies hoe het zit met alle dingen in de wereld, maar het deel over seks lijkt me zeer juist, zeker als het over seksueel geweld gaat. Dus daar gaat deze lezing over: wie heeft de macht? (NVVS-symposium ‘Seks is politiek’, 25 april 2014)

Neuro-onzin in het onderwijs

Juist docenten die het meest over het brein weten, vallen het vaakst voor hersenonzin. Maar kennis over het brein kunnen we niet zomaar het klaslokaal inschuiven – daarvoor zijn eerst goede onderwijskundige experimenten nodig. Ontbreken die, dan past neuro-terughoudendheid. Juist een school zou immers vrij moeten zijn van sprookjes. (Onderwijsblad, januari 2015)

Witte mensen die een paar dagen hongersnoodje spelen in Afrika

Is dit nou wat de wereld nodig heeft? Witte mensen die een paar dagen hongersnoodje spelen? Die dan komen uitleggen hoe erg het allemaal is in Afrika, en dat we de mensen daar dus onmiddellijk moeten gaan redden? Het antwoord blijkt ‘nee’ te zijn: zulk ‘white western saviorism’ is paternalistisch. (Volkskrant, 20 mei 2016)

Feministen zijn allemaal kut (zegt Ewout Klei op Jalta wel 100 keer)

“Journalist” Ewout Klei schreef voor Jalta.nl een volstrekt argumentloze recensie van de feministische bundel ‘Vrouwen schrijven niet met hun tieten’ (met daarin o.a. yours truly). Wat Klei dan wel schreef? Ik deed een closeread (voor de lolz :))

Maar niets mocht baten

De wanhoop maakte zich van de ongelukkigen meester. Er waren er, die zich op de knieën wierpen en baden en smeekten om toch toegelaten te worden. Zij die uit de kampen ontsnapt waren, deden wanhopige pogingen om de ambtenaren ervan te overtuigen dat zij groot gevaar liepen doodgeschoten te worden. Maar niets mocht baten. (Volkskrant, 6 mei 2016)

Triple P is eigenlijk Triple K – met peren

Vanaf voorjaar 2015 gaat het Nederlands Jeugdinstituut professionals opleiden om de ‘Triple P Lifestyle’-cursus te geven. Doel is op ouders zodanig ‘in hun kracht’ te zetten dat hun kinderen ervan afvallen. Dat is een slecht idee, want dikke mensen worden zelden dun, Triple P is eigenlijk heel onaardig tegen kinderen, en de cursus blijkt ook nog eens niet te werken. (Volkskrant, 7 november 2014)

Hersenscanners doen iets bijzonders: ze maken dingen echt (denken we)

Hersenscans hebben een zeer bijzondere status in onze samenleving: ze maken dingen echt. Maar wat moeten we wanneer iemands hersenscan en zijn gevoel elkaar tegenspreken? Liever dan gevoelens serieus nemen, krijgt het brein het laatste woord, en treedt de scanner op als magische antwoordmachine. (Volkskrant, 10 oktober 2014)

Wetten die vrouwen haten

Honderdduizend euro krijgen artsen van minister Schippers als ze hun specialistenwerk voortaan niet meer als zelfstandige doen, maar in loondienst. Zzp’ers die in de thuiszorg werken kregen geen extraatje: zij werden van de ene op de andere dag brodeloos gemaakt door de Belastingdienst. Van de medisch specialisten is 70 procent man. En van de thuiszorgmedewerkers is 94 procent vrouw. (Volkskrant, 26 september 2014)

Juist een school zou een apekoolvrije omgeving moeten zijn

Ondanks de feiten doen neuromythes (m/v) het goed in het onderwijs. In 2012 bleek al uit onderzoek van de Vrije Universiteit dat geloof in hersentechnische larie wijdverbreid is in het Nederlandse onderwijs. En in het maatschappijlesboek ‘Blikopener’ stond onzin als ‘Meisjes hebben meer verbindingen tussen de linker- en rechterhersenhelft.’ (Volkskrant, 12 september 2014)

Misschien moeten we alcohol een harddrug noemen – want dat is het

We gaan in onze samenleving op een unieke manier met alcohol om. Zo is het de enige bewustzijnsveranderende drug die ouders niet alleen op grote schaal gebruiken maar zelfs aanprijzen in het bijzijn van hun kinderen: ‘Zo, nu neemt mama even relaxed een lekker glaasje wijn.’ De cijfers en feiten zijn echter een stuk minder gezellig. (Volkskrant, 15 augustus 2014)

In Europa worden we niet warm of koud van overleden Afrikanen

‘Ebola geen bedreiging voor toeristen’, kopte de Telegraaf begin deze week. De immer charmante krant van wakker Nederland weet wat er echt belangrijk is wanneer er honderden Liberianen, Guineeërs en Sierra Leoners sterven aan een gruwelijke ziekte. Feit is dat we in Europa een lange geschiedenis hebben van niet warm of koud worden van overleden Afrikanen. (Volkskrant, 1 augustus 2014)

Frames in het Gaza-conflict voeden haat en ontmenselijking

Voor wie iets wil vinden van het conflict in de Gaza-strook, zijn er ruwweg twee invalshoeken beschikbaar. In het eerste maken de leiders van het bedreigde Joodse volk nu eindelijk eens een stevige vuist tegen de moslimterroristische onverlaten van Hamas. In het tweede beukt de moordzuchtige staat Israel ongenadig los op onschuldige alsmede weerloze Palestijnse burgers. (Volkskrant, 28 juli 2014)