Als we naar een baby kijken, reageert een ander deel van het brein dan wanneer we een volwassene zien. Dat ontdekten psychiater Kringenbach en zijn collega’s van Oxford University. Ze claimen hiermee eindelijk de locatie van het ‘ouderinstinct’ in de hersenen te hebben gevonden. Het gaat om een gebiedje met de schilderachtige naam mediale orbitofrontale cortex, oftewel: een deel aan de voorkant van je brein, net boven je ogen.

De onderzoekers lieten 25 mannen en 90 vrouwen heel kort plaatjes van baby- en volwassenegezichten zien. Zo kort, dat de proefpersonen geen tijd hadden om zich bewust te worden van wat ze zagen. Toch reageerden de hersenen consequent anders op de volwassenen dan op de baby’s. Kringenbach concludeert hieruit dat deze reactie niet is aangeleerd, maar inderdaad een instinct is dat over vele miljoenen jaren aan evolutie is ontstaan.

Opvallend genoeg ligt de mediale orbitofrontale cortex vlak bij een deel van de cingulate cortex. Dit hersengebiedje gedraagt zich anders bij vrouwen die een postnatale depressie hebben. Omdat beide cortexen ook veel verbindingen met elkaar hebben, denken de onderzoekers de oorzaak te hebben gevonden voor het feit dat depressieve moeders minder op hun kinderen reageren: hun ouderinstinct-zone werkt niet goed meer.

De wetenschappers rapporteren in hun publicatie in het vakblad PLoS One overigens geen verschil in ouderinstinct tussen mannen en vrouwen. Het lijkt dus niet waarschijnlijk dat mannen een minder ontwikkelde ‘babyzone’ hebben dan vrouwen, wat weer vragen oproept over de evolutionaire theorie dat in de oertijd alleen vrouwen voor de kinderen zorgden terwijl mannen uit jagen waren.

Bron: Parental instinct found in the brain (Oxford News) en A specific and rapid neural signature for parental instinct (PLoS One).
De afbeelding is ontleent aan de publicatie in PLoS One: Kringelbach ML, Lehtonen A, Squire S, Harvey AG, Craske MG, et al. (2008) A Specific and Rapid Neural Signature for Parental Instinct. PLoS ONE 3(2): e1664. doi:10.1371/journal.pone.0001664

Het lijkt erop dat Deborah Tannen – schrijfster van het in 29 talen verschenen boek ‘Je begrijpt me gewoon niet – in één opzicht toch gelijk krijgt: mannen begrijpen inderdaad niet altijd wat vrouwen bedoelen. Zo blijken ze niet een flirtende van een vriendelijke vrouw te kunnen onderscheiden. Tot die conclusie komen psycholoog Coreen Farris en haar collega’s van de Universiteit van Indiana en Yale.

Driehonderd mannelijke en vrouwelijke studenten kregen foto’s te zien waarop vrouwen in verschillende emotionele toestanden stonden: vriendelijk, verdrietig, flirterig of afwijzend. Terwijl de vrouwen het onderscheid tussen deze emoties prima konden maken, bleken mannen vooral flirterig en vriendelijk door elkaar te halen. Die uitkomst is overigens niet helemaal nieuw: uit eerder onderzoek was al gebleken dat mannen aardig bedoelde non-verbale signalen wel  vaker interpreteren als seksuele interesse. Farris benadrukt wel dat het gevonden verschil maar heel klein is. Het is dus niet zo dat mannen er helemaal niks van bakken, zegt ze.

Voor het – weliswaar kleine – verschil zijn twee verklaringen mogelijk. De eerste is dat mannen geneigd zijn om hun sociale omgeving te over-seksualiseren. Met andere woorden: ze zien overal seks. De tweede is dat vrouwen ‘van nature’ beter zijn in het herkennen van gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal die emoties uitbeelden: een erfenis uit de oertijd waarin vrouwen meer dan mannen zich druk maakten om de sociale verhoudingen binnen de groep.

De onderzoekers vinden dat hun ontdekking bewijs levert voor de tweede theorie, omdat zij voor over-seksualisering geen bewijs konden vinden. Zowel mannen als vrouwen waren namelijk terughoudend in het stellen dat de vrouw op de foto aan het flirten was.

Toch is daarmee de evolutionaire verklaring niet de enige. Het verschil kan bijvoorbeeld ook aangeleerd zijn, omdat in de Westerse cultuur van vrouwen verwacht wordt dat ze emotioneler zijn en ook gevoeliger zijn voor de emoties van anderen. Daarnaast bevatte de studie alleen foto’s van vrouwen. Het zou kunnen dat vrouwen beter scoorden omdat zij ook vrouwen zijn: het is dan de gelijkenis met zichzelf die zorgt dat je emoties beter herkent. Het is dan ook jammer dat de onderzoekers niet ook foto’s van mannen hebben gebruikt.

Bron: The untrained eye: confusing sexual interest with friendliness (Science Daily)